BIBLE LEH VANDE MATARAM

- Rev Dr Zaichhâwna Hlâwndo


Zofa Kristiante chu kan chenna tura Pathian min pek ram- Zoram  ah tuma chimbuai lovin kum 200 chhung vel kan awm hmasa a. Kum 1890 aṭang khan British awpbehna hnuaiah kan awm a. Kum 1947 ah British laka India a indan khân  India rorêlna hnuaiah kum 10 vél awm hawh (temporary)  rih kan duhna avangin India awpbehna hnuaiah  kan lut a. Kan chhuah leh lawk theihloh avangin March 1966 ah MNF ten India lakah helin zalenna an sual a. Kum 20 an beih hnuah hlawhchhamin an lo hawng a. Tun thleng hian Indian tak nilo mahila India rorelna hnuaiah chuan kan la awm hawh rih a ni. 



Chutia India ram rorêlna hnuaia kan awm ve takah chuan kan hnam, ram leh rinna nena inkalh pawh nimahse an National Anthem leh Song te pawh chu kan hman hawh ve nawk nawk a ngâi ta a ni. Chutih rual chuan mahni ta tak tak nilo, mi ta va ṭawmpui ve dan chin tawk erawh chu kan thiam a pawimawh khawp mai. A nih loh chuan kan hnam leh ram nihna dik leh rinna phatsanna hial awm thei a ni. 


India National Song “Vande Mataram” tih hi Mizoram State sawrkâr leh zirna inah sak  tur tih dan an siam tih ka lo hria a. He hla awmzia hi enge? kan sak ve chi a nih leh nihloh kan hriat ṭûla ka hriat avangin he article hi ka ziak a ni.

Vane Mataram tih chu “Aw Nu, ka chibai che”, “Aw ka ram Nu, ka chawimawi che” tihna a ni. Heta Nu tih hi India ram chu-ramnu (Motherland) anga sawina a ni.

He hla ah hian  ramnu chu lui tam tak nei,  thlai rah ngah, ramngaw leh buh hmun hring nuam tak nei  anga sawi a ni. Malaya tlang lam aṭanga thli rimtui leh vawt nuam tak chuan ram a tinuam a; buh leh thlai hring dupin ram chu a cheimawi a ni.

Zanah thla êng mawi takin ram a chhun êng a, thing leh mau, pangpâr leh ramngaw mâwi takte chuan ram chu an chei mâwi a. Ramnu chu hlima nuihna, aw mawi tak ang leh malsawmna petu anga târ lanna a ni.


Ramnu fate maktaduai tam takte aw chuan ram chu a khat a; an kut leh ke maktaduai tam tak chuan ram an humhim a. Chuvangin, “Tunge he Nu hi chak lo nia sawi ngam ang?” tiin zawhna  siamin. Ramnu chu chakna nasa tak nei, a fate humtu leh harsatna ata chhanchhuaktu anga chawimawina a ni.

Ramnu chu thiamna leh finna a ni; dharma—felna  sakhaw nu a ni; kan thinlung leh kan rilru neitu a ni. Kan taksa chhunga nunna leh kan thlarau anga ngaih a ni. Kan banah chakna a awm a, kan thinlungah ramnu hmangaihna leh chibai bukna pawh  a awm a ni tih hla a ni.

Hla chang hnuhnung  lamah chuan ramnu chu Hindu sakhua pathiannu pathumte nên tehkhin a ni:
(1) Durga pathian— chakna, huaisenna leh humhimna entirtu.
(2) Lakshmi pathian— hausakna, hmasawnna leh malsawmna entirtu.
(3) Saraswati pathian— finna, thiamna leh zirna entirtu.
Chutiang chuan India ramnu chu chakna nei, hausakna leh malsawmna petu, finna leh thiamna bul anga târ lanna a ni.

A tawp lamah ramnu chu thianghlim, mawi, tehkhin rual loh, tui leh rah ngah, hring dup, hlim leh nuihna, a fate chawm lian tu leh malsawmtu anga fak a ni bawk.
Chuvangin hla pum pui thuchah ber chu Hindu pathian leh ramnu biakna: “Vande Mataram” — “Aw ka Ramnu, ka chibai che; ka chawimawi che.” tihna a ni.


Hriattur pawimawh  chu, Vande Mataram hla chang hmasa pahnih leh a hla pum pui hi thliar hran ve deuh a ngai. India National Song atana hman ṭhin chu a hmasa lam chauh hi a ni; Milem pathian  Durga, Lakshmi leh Saraswati sawina erawh chu a chang   hnu lamah a awm.


Kum 2026-a Central Government-in “Vande Mataram” chungchângah protocol/circular a siam a. Zirna in leh sawrkâr programme-ah hman dân turte a sawi a. Hei vang hian Mizoram-ah pawh school leh college-a compulsory-a sak tir tumna a awm tih ngaihdân a lo chhuak ta a ni. 


Mahse, Supreme Court-in March 25, 2026-a a sawi dân chuan, Central Government circular hi “thurawn ang chauh” “purely advisory” a ni a, an sak duh loh avânga hremna (penalty) siam a ni lo, tiin a sawi tih a ni. Chuvângin “India Sawrkarin Mizoram school naupang ten Vande Mataram sa vek turin dân hmangin a tilui” tih anga sawi chu a dik tâwk lo deuh niin a lang. 


Keini Zofate Mizorama chengte chu Kristian deuh vek kan ni a. He India Nation Song hi milem pathian biakna hla aṭanga lak chhuah a ni a. Pathian nilo thilsiam biakna leh chibai bûkna a ni.  Pathianin Mosia hnena dan 10 a pek -a hmasa ber leh a dawttu ah chuan hetiang hian kan hmu–
(1)Keimah lo chu pathian dang i nei tur a ni lo. 
(2) Milim i siam tur a ni lo; chibai i bûk tur a ni lo, tih kan hmu. 
He India National Song sak hi Pathian nilo, Pathian thilsiam LEI  biakna leh chibai bûkna a ni. Tin, a hla pumpui hi milem pathian Durga, Saraswati, Lakshmi te biakna hla a ni a,  Pathian nung be lova a thilsiam hnena fakna leh chawimawina hlanna a ni. Chuvang chuan he hla sak hi ringtute, Pathian nung bia, amah chauh lo chu chibai buk lo tura tihte tan chuan  Pathian dan bawhchhiatna a tling tlat. Supreme Courtin “tihluihna a nilo , thurawn mai a ni” a tih bawk si chuan Lalpa Pathianin India ram rorêlna hnuaiah awm hawh mahila kan tihve kher ngailo turin dan fel tak min lo siam sak hi a lawmawm hle a ni. India ram rorelna hnuaiah kan awm rih a, dan leh hrai an duante hi zawm tur kan ni. Chutih rual chuan India danah sakhaw zalenna dan ṭha tak kan nei a.  Zofate  chu Kristian kan ni a. Kan Pathian, lei leh van siamtu thu awih tur kan nih tlat avangin milem biakna thilah chuan kan telve a rem lo tih hi hriat reng tur a ni.




| EXPLORE MIZORAM |
Mizoram's Most Trusted Website | Mizoram's Online Encyclopedia


[📌 Join WhatsApp channel for updates- https://whatsapp.com/channel/0029Vb66gtL8KMqnoM2JIz12 ]


Post a Comment

He post chungchanga i ngaihdan lo sawi ve rawh:

Previous Post Next Post