Aizawl | August 6, 2026: ZORO Vice President L Ramdinliana Renthlei chuan vawiin khan Aizawl Presss Club-ah ththar thehdarhtute kawmin, August 8-ah Tualto Hnamte ni an hman tur thu a puang a.
ZORO chuan Tualto Hnamte ni hi kum tin a hmang thin a, kuminah pawh hman a tum a. Zo hnam thuama inthuamin chawhma dar 11-ah Millenium Centre atanga Vanapa Hall thleng kawng zawh a ni anga, Dar 1-ah Vanapa hall-ah hun hman chhunzawm a ni ang.
Tualto hnamte ni hi keini Tualto Hnam Zofate chuan kan tan UNO-in Declaration min siam sak a, kan duhthlan theihna leh kan nihna te Declaration-a min puan chhuah sakna ni a nih avangin kan hlut tur a ni. ZORO in a buatsaih World Indigenous Day hmang tur hian Zofa zawng zawngte thinlung takin a sawm a, he hun hmang turte chuan mahni hnam thuam inbel vek tur a ni.
Kum 1945 United Nations Organisation (UNO) a din khan a tum bulpuite zinga pakhat chu khawvelah remna leh muanna tluantling a awm theihna turin tih a ni. Chumi dung zui chuan hma a la chho nghal a. Khawvelah ram lian zawkin ram te zawk an awp bet chu hnam te zawkte tan an chhia a ni a, chuvangin colony nei ram zawng zawngin an ram awp (Colony) te an chhuah san tur a ni tiin De-Colonisation Declaration chu kum 1960 khan a siam a. Chumi thupek (Declaration) zawm chuan ram thahnem takin an ram awp an chhuah san a, awp behte tan zalenna ni a lo her chhuak ta a ni. Kum 20 a ral hmain khawvel hmun hrang hranga awpbeh ram 58 zetin zalenna (Independent) an hmu hman a ni.
UN chuan khawvelah remna leh muanna a awm tak zet em tih a zirchiang a, a zirchianna atang chuan khawvel ram 90-ah hnam lian zawkin hnam te zawk Indigenous People maktaduai 450 an awp bet tih hmuh a ni. Ram leilung neitu Indigenous Peoples awpbeh an nih chuan hmun tinah helna a chhuak anga, khawvel hi helnain a khat anga, thisen tam tak a luang dawn a ni tih chu an hmuh dan a ni. Chuvangin UN chuan Tualto Hnam ten vuivaina leh an duh thu an thlen theihna tur siam a, Tualto Hnam tu pawhin an rawn sawitheihna tur hun siam sak ni rawh se tih chu an ngaihdan a ni ta a. UN chuan tih tur pahnih a chhawp a. 1. Tualto Hnam ten an vuivaina leh duhthu an thlenna tur Huang (Forum) siam a, Tualto hnam ngeiin kaihruai rawh se; 2) Anmahni tan Declaration siam ni rawh se, tih a ni. Tualto Hnamte dinhmun ngaihtuah tura thutkhawmna hmasa ber chu August 9, 1982, Geneva khawpui, Switzerland ah neih a ni ta a ni.
UN Working Group on Indigenous Peoples (UN WGIP) chu an thukhawm ta a. Tualto Hnamte chuan thlen tur an lo ngah a, thlentu tur pawh an thahnem. UN chuan han chinfel mai theih niin a hmu ta lo a, chuvangin kum 1983 chu “Indigenous Year” ah a puang a, han chinfel mai theih a lo nih tak loh avangin an chungchang ngaihtuah tur hian a kumbi ni lovin kum 10 bi in ruahman ni zawk rawh se tiin kum 1994-2004 chu 1st Decade atan a puang ta a ni. Kum 10 chhung hian khawvel hmun hrang hrang atanga Tualto Hnam te vuivaina leh ngenna lo lut te dawn a, chak thei ang ber a hma lak chhoh a ni. UNO lam pawhin tih tura a ruat anmahni Tualto Hnam ngeiin an kaihhruai UN Permanent Forum on Indigenous Issue (UNPFI) chu a siam a ni a. Kum 2002 khan Session hmasa ber pawh neih a ni. Keini ZORO pawh 2004 ah session ah hian kan tel ve tan a ni. Ti chuan Human Rights Council chuan UN General Assembly-ah UN Declaration on the Rigths of Indigenous Peoples chu sawi ho turin 2007-ah a pu lut a, Tualto Hnamte thlavang hauhna leh an dikna chanvo puan chhuahna UN Declaration on the Rights of Indigenous People chu September 13, 2007 khan pawm a lo ni ta a ni. Ti chuan UN General Assembly chuan Tualto Hnamte dinhmun siam tura a thut khawm ni hmasa ber August 9 chu International Day of the World Indigenous Peoples-ah a pawm ta a ni.
World Indigenous Day (International Day of the World's Indigenous Peoples) Tualto hnamte ni hi hnam tlem zawk te chanvo humhalh a, an thawnthu leh nunphung vawng nung tura hriat chhuah nan leh chawimawi nan hman thin a ni a. He ni hi keini Zofa Indigenous People te tan chuan a pawimawh hle a. Khawvel hmun hrang hranga tualto hnamte dinhmun chawikan leh an dikna chanvo humhalh a, anmahni zalenna leh inrelbawlna zahsak nan te, tualto hnam pianphung, zai leh lam, chanchin leh tawngte bo mai laka humhalh leh thangthar te hnena hlan chhawn zel a pawimawhzia pholan nan te, Zofate tan inpumkhatna leh chhul khat kual kan ni tih inhriat tharna atan hman thin a ni.
ZORO chuan Tualto Hnamte ni hi kum tin a hmang thin a, kuminah pawh hman a tum a. Zo hnam thuama inthuamin Millenium Centre atanga Vanapa Hall thleng kawng zawh a ni anga, Vanapa hall-ah hun hman chhunzawm a ni ang. Tualto hnamte ni hi keini Tualto Hnam Zofate chuan kan tan UNO-in Declaration min siam sak a, kan duhthlan theihna leh kan nihna te Declaration-a min puan chhuah sakna ni a nih avangin kan hlut tur a ni. ZORO in a buatsaih World Indigenous Day hmang tur hian Zofa zawng zawngte thinlung takin a sawm a, he hun hmang turte chuan mahni hnam thuam inbel vek tur a ni.





Post a Comment
He post chungchanga i ngaihdan lo sawi ve rawh: