"Vbch 18.24 zet senna Sanitary landfill - tul vak lova sum tam tak hman ralna," - Malsawmzuala Ralte

Aizawl April 17, 2026: MYC Chairman leh AMC-a ZPM Corporator kalchhuak Malsawmzuala Ralte chuan vawiin chhun khan aizawl Press Club-ah thu thar thehdarhtute kawmin, "Vbch 18.24 zet senna Sanitary landfill - tul vak lova sum tam tak hman ralna," a ni.


Press Statement kimchang:
1. TUIRIAL SOLID WASTE MANAGEMENT CENTRE SANITARY LANDFILL (BAWLHHLAWH RECYCLE THEIH LOH PAIHNA):
SIPMIU-in January 20, 2022-ah Solid Waste management Centre, tuirial hi AMC kutah a hlan a, a hlan zingah hian Sanitary landfill/bawlhhlawh recycle theih loh ho paihna tur a tel. He sanitary landfill siam nan hian SIPMIU-in Rs. 13,32,96,431.00/Rs. Vaibelchhe 13.32 zet a seng a ni. AMC kuta a hlan khan he sanitary landfill hi DPR ang chiahin December 2019-ah siam zawh tawh a ni a, operation & maintenance hna January 2020 atanga January 2022 thleng SIPMIU leh AMC technical staff ten thawk hovin an enkawl bawk. Tin, he sanitary landfill cell 1-hi kum 5-chhung hman theih tura siam a ni a, siam zawh a nih hnuah hman lohvin kum 5-awm pawh ni se, kangmei, khuarel chhiatna tih lohvah enkawl dan tur dik taka enkawl a nih chuan chhe lo tura a ngaih a ni.

Hei hi thil awm dan a nih laiin, MNF AMC sorkar chuan sanitary landfill SIPMIU-in a siam zawh vek hnua a hlan chu, hman tan a nih hmain a chhaka sih pahnih awm atangin tui a put a, chu chuan landfill bang a ti min a, chu chuan HDPE liner pawh a tichhe nual a, chu chuan landfill chhuat a nih tur ang a nih tir thei lo va, chuvang chuan a chhuat leh a bang siamthat a ngai a, (Landfill lei laih khuar bang hi a ngil a lai lovin, awn tak, nakina a chil muk tura motor pawh tlan lut thei tura laih a ni) Rs. Vaibelchhe 4.92 zet sengin he landfill hi a khawih zui a. UD&PA Directorate hnuaiah a hna hi AMC-in departmental work-in a thawk a, tender chhuah a ni lo bawk. January 21, 2024 atangin hnathawh tan a ni a, march 2024 a thawh zawh tura ruahman a ni a, kumin February thla atang khan hman tan a ni. 
SIPMIU-in Rs. 13,32,96,431/Rs. Vaibelchhe 13.32 zet senga a siam zawh hnuah, AMC-in Rs. 4,92,00,000/Rs. Vaibelchhe 4.92 zet sengin a siam leh a, a vaiin Rs. 18,24,96,431/Rs. Vaibelchhe 18.24 zet sen a ni ta hi tul vak lo va sum tam tak hman ralna ni ngeiin a lang.
 
2. ULB GRANT UM CHHUAH KAWNGA HMALAKNA:
15th Finance Commission-in Urban Local body/ULB te chanpual tura sum a ruahman, AMC dawn tur zinga mi kum 2024-25 leh kum 2025-26 atana dah sa a vaia Rs. 60 crore vel chu AMC in a la dawng lo tih January 8, 2026 a Corporator te zanriah kilnaah sawi a ni. March 31, 2026 ah 15th Finance Commission hun a zawh dawn avangin hemi hmaa um chhuah a nih loh chuan a lapse dawn a. AMC sorkar hotute hnenah ka lo nawr ve ang, rem in ti em? Ka ti a, “Theihtawpin lo nawr ve rawh” tia min chhan angin, OSD to CM Pu Jonthan Lalremruata nen theih ang angin hma kan la zui a. Finance Ministry-a Additional Secretary hma min lakpui turin kan ngen a, ani chuan MoHUA in an rawn recommend theih chuan keini lam chuan kan lo release thei ang, a rawn ti a. January 24, 2026 ah MoHUA-ah recommendation siam tura dilna kan thawn a. A concern department-in lehkha rawn ziak se, an tih angin UD&PA in an thawn a. 

MoHUA-in kaihhruaina an neih an rawn sawi chu, hemi kum 2-chhunga AMC-in property tax a khawn punna leh GSDP punna a inmil a ngai tih a ni. Para 5.2, Operational guidelines for urban local body grant (2021-26) ah chuan “Financial year 2023-24 atanga tanin property tax khawn chhuah chu State gross State Domestic Product simple average growth rate nen tal a inzul tur a ni tih a ni a. An rawn phut ang hemi kum 2-chhung hian property tax kan khawn chhuak lo va, amaherawhchu, a nih ang angin city finance portal-ah upload a lo ni tawh a. Upload tawh hi kaihhruaina nen a inmil loh avangin an pawm lo. Siamtha a, upload tha leh turin portal an khar tawh bawk. Portal min hawn sak leh turin kan ngen a, an remti lo. Pu Sangmama, IES in MoHUA economic adviser, a batchmate min lo ngen saknaa zarah portal an hawng leh hram a, kan upload tha leh ta a. Upload leh thei tur hian Pi Madawngi, MF&AS, Director Local Fund Audit-in theihtawp a chhuah nghe nghe a ni.

Thil tul angte kan ti zo a, march 25, 2026-ah MoHUA in recommendation office memorandum a tichhuak a, Department of Expenditure/DoE ah theih angin kan um leh nghal a. March 27, 2026 tlai dar 6:00 bawrah 2024-25 ULB grant 1st installment, tied fund Rs. 893.06 lakhs leh untied fund Rs. 595.38 lakhs, a vaiin Rs. 1488.44 lakhs/14.88 crore an rawn release ta a. UD&PA-in State sorkar atangin AMC account-ah an transfer nghal tih lantirna Grant Transfer Certificate/GTC leh 2nd installment release tura ngenna lehkha rang takin an thawn thla nghal bawk.
 
March 28, 2026-Inrinniah MoHUA-in recommendation office memorandum an chhuah leh a, hemi zan dar 10:00 bawrah 2024-25 ULB grant 2nd installment Rs. 893.06 lakhs tied fund leh Rs. 595.38 lakhs untied fund, a vaiin Rs. 1488.44 lakhs/14.88 crore a rawn release leh ta a ni. 

2025-26 ULB grant um chhuak tura hma la zui ngal turin 2024-25 2nd installment Grant Transfer Certificate/GTC UD&PA in AMC sum bawma an transfer zawh ve leh an siam a, MoHUA a thawn leh nghal a ngai a. March 29 chu Pathianni a ni a, March 30-ah kan han bawhzui leh thuai thuai a. UD&PA lam min hrilh danin, 2025-26 a ULB grant hi AMC sorkarin Mizoram state budget-ah an tarlan loh avangin GTC siam mai a theih loh, an ti a. GTC a awm loh chuan an release thei si lo va, CM ka pun a, ani ruahmannain GTC an rawn siam a, Financial year tawp ni March 31, 2026-ah MoHUA in recommendation a siam a, hemi zan dar 10:00 bawrah Rs. 915.96 lakhs, tied fund leh Rs. 610.64 lakhs, untied fund, a vaiin Rs. 1527.6 lakhs/15.27 crore an rawn release a ni.

Zan dar 10:00 a ni tawh a, sorkar chawlh a ni bawk nen, 1st installment UD&PA-in AMC sum bawmah a thun nghal tih lantirna GTC sorkarin siam eng ang mah se, financial year thar, 16th Finance Commission a chuang kai turin darkar 2 chauh a awm tawh a, tih ngaihna a awm tawh loh avangin 2nd installment Rs. 15.27 crore chu a lapse ta a ni.

Hei hi inbeih nana hman ai chuan kan tan hona a zarah Rs. Vaibelchhe 45 zet kan hnuk chhuak thei a, a lawmawm hle, tih zawk tur a ni ang.

3. INCINERATOR/BAWLHHLAWH HAL RALNA KHAWL:
Tuiriala bawlhhlawh sawngbawlna hmun Solid Waste management Centre/SWM-ah khuan nitin Aizawl khawpui bawlhhlawh trip 100 chuang fe paih thin a ni. A hmunhmain a zo lo va, a thawktuten an thliar seng hek lo. Chumi tiziaawm turin MNF AMC sorkar khan bawlhhlawh hal ralna khawl incinerator supply order September 7, 2022 khan a tichhuak a, lehkha tihchhuah atanga thla 3-chhunga supply tura tih a ni bawk. Khawl supply tur hian Aegis Smart Logix India Pvt. Ltd, Hyderabad-te chu thlan an ni. He order lehkhaa a lan danin dual chamber incinerator, 10 ton capacity, semi automatic, Rs. 2,60,78,000/Vaibelchhe 2 leh nuai 60 chuang hret man a ni.

2023 ah pawh hman turin an la hawng/commission lo va, 2024 a ral a, 2025 a ral leh pawhin commission a la ni ta chuang lo. A supply tute hi vawi tam tak phone-in ka bia a, min hrilh danin he khawl hian ni khat/darkar 24 chhungin bawlhhlawh ton 10-a hal ral thei an ti a. ZPM Corporator te a hmunah kan zuk kal a, a thawktute kan han zawh chianin, a supply tute sawi dan nen a inang ta lo va. Ni khatah quintal 5/6-vel a hal ral thei hram a, chu pawh a kar lakah a khawl a sat nasat thin avangin chawlh tir zeuh zeuh a ngai, tiin min lo hrilh a ni. 

Supply order a chhuah atanga kum 3 leh a chanve zet a liam hnuah pawh hman tura hawn/commission a la ni lo hian thil fel tawk lo a awm ngei tih a tilang a ni. Kar hmasa mai khan a supply tute ka be leh a, an tanna ngaiah an la tang a, tuiriala a enkawltute ka be leh a, hman theih lohva a awm mek thu min lo hrilh bawk. Rs. Vaibelchhe 2.6 zet senga an lei, MNF Corporator thenkhat ten Hyderabad a zin a an zuk enfel vek hnua lei a ni naa, a hman tlak mumal dawn lo a nih hmel hle. 

A suppy tute sawi ang a, ni khata bawlhhlawh ton 10-hal ral thei ni tak tak se chuan, tuiriala bawlhhlawh sawngbawl loh, in tiat tiat a awm nghek nghuk/legacy waste khu a kam duak thei tur a ngaih a ni.
 
4. WARD DEVELOPMENT FUND DAWNG KIM LO:
Nikum 2025-26 AMC budget estimates-ah khan Corporator Ward development fund atana dah chu Rs. 1292 lakhs a ni a, chu chu Corporator tinin Rs. 68 lakhs theuha kan dawn tur a ni. Hetah hian Property tax khawn atanga lo let leh, property tax return pawh chhiar tel a ni. 

Kum kan han hmang chhova, Property tax return atangin Rs. Nuai 15 leh Rs. Nuai 3 discretion, avaiin Rs. Nuai 18 kan dawng a, general ward fund Rs. Nuai 10 kan dawng bawk a, tichuan Rs. Nuai 68 atangin Rs. Nuai 28 chiah kan dawng ta a ni. Corporator ward development fund Rs. Nuai 40- min pe kim lovin MNF AMC sorkar kha a liam a ni. 

Hetih rual hian budget estimates-a head hrang hranga hnathawhna tura dah belhkhawm chu Rs. Vaibelchhe 38.85 zet a ni. Hei erawh MNF AMC sorkar thuneitu ten an duhsak zawng leh tul an tihna apianga an hman, opposition corporator ten kan va beisei ve theih lem loh a ni. Corporator ten kan ward a veng hrang hrang mamawh, hmasawnna hnathawh tur thawh sen loh kan nei ve teuh a, chumi atana kan ban phak ve chhun Ward development fund pawh min pek kim theih loh laiin an mi leh sa, an duhsak zawng te vulhna tur sum erawh an pe chhuak reng a, hman zan LPS AMC election focus-a an sawi ang khan, kan ward chhunga hnathawh tur lo chhuak, work order copy kan dawn ve zel avangin, an sum hmanna kan hre ve zel a. Ward 18-ah ringawt hian MNF mi leh sa an duhsak zawng hna 63-zet an pe a, work order atanga an sum hman zat belhkhawm chu Rs. 1,60,00,000 (Vaibelchhe khat leh nuai sawmruk) vel zet a ni.








ZPM PRESS HANDOUT                               April 17, 2026

1. TUIRIAL SOLID WASTE MANAGEMENT CENTRE SANITARY LANDFILL (BAWLHHLAWH RECYCLE THEIH LOH PAIHNA):
SIPMIU-in January 20, 2022-ah Solid Waste management Centre, tuirial hi AMC kutah a hlan a, a hlan zingah hian Sanitary landfill/bawlhhlawh recycle theih loh ho paihna tur a tel. He sanitary landfill siam nan hian SIPMIU-in Rs. 13,32,96,431.00/Rs. Vaibelchhe 13.32 zet a seng a ni. AMC kuta a hlan khan he sanitary landfill hi DPR ang chiahin December 2019-ah siam zawh tawh a ni a, operation & maintenance hna January 2020 atanga January 2022 thleng SIPMIU leh AMC technical staff ten thawk hovin an enkawl bawk. Tin, he sanitary landfill cell 1-hi kum 5-chhung hman theih tura siam a ni a, siam zawh a nih hnuah hman lohvin kum 5-awm pawh ni se, kangmei, khuarel chhiatna tih lohvah enkawl dan tur dik taka enkawl a nih chuan chhe lo tura a ngaih a ni.

Hei hi thil awm dan a nih laiin, MNF AMC sorkar chuan sanitary landfill SIPMIU-in a siam zawh vek hnua a hlan chu, hman tan a nih hmain a chhaka sih pahnih awm atangin tui a put a, chu chuan landfill bang a ti min a, chu chuan HDPE liner pawh a tichhe nual a, chu chuan landfill chhuat a nih tur ang a nih tir thei lo va, chuvang chuan a chhuat leh a bang siamthat a ngai a, (Landfill lei laih khuar bang hi a ngil a lai lovin, awn tak, nakina a chil muk tura motor pawh tlan lut thei tura laih a ni) Rs. Vaibelchhe 4.92 zet sengin he landfill hi a khawih zui a. UD&PA Directorate hnuaiah a hna hi AMC-in departmental work-in a thawk a, tender chhuah a ni lo bawk. January 21, 2024 atangin hnathawh tan a ni a, march 2024 a thawh zawh tura ruahman a ni a, kumin February thla atang khan hman tan a ni. 
SIPMIU-in Rs. 13,32,96,431/Rs. Vaibelchhe 13.32 zet senga a siam zawh hnuah, AMC-in Rs. 4,92,00,000/Rs. Vaibelchhe 4.92 zet sengin a siam leh a, a vaiin Rs. 18,24,96,431/Rs. Vaibelchhe 18.24 zet sen a ni ta hi tul vak lo va sum tam tak hman ralna ni ngeiin a lang.
 
2. ULB GRANT UM CHHUAH KAWNGA HMALAKNA:
15th Finance Commission-in Urban Local body/ULB te chanpual tura sum a ruahman, AMC dawn tur zinga mi kum 2024-25 leh kum 2025-26 atana dah sa a vaia Rs. 60 crore vel chu AMC in a la dawng lo tih January 8, 2026 a Corporator te zanriah kilnaah sawi a ni. March 31, 2026 ah 15th Finance Commission hun a zawh dawn avangin hemi hmaa um chhuah a nih loh chuan a lapse dawn a. AMC sorkar hotute hnenah ka lo nawr ve ang, rem in ti em? Ka ti a, “Theihtawpin lo nawr ve rawh” tia min chhan angin, OSD to CM Pu Jonthan Lalremruata nen theih ang angin hma kan la zui a. Finance Ministry-a Additional Secretary hma min lakpui turin kan ngen a, ani chuan MoHUA in an rawn recommend theih chuan keini lam chuan kan lo release thei ang, a rawn ti a. January 24, 2026 ah MoHUA-ah recommendation siam tura dilna kan thawn a. A concern department-in lehkha rawn ziak se, an tih angin UD&PA in an thawn a. 

MoHUA-in kaihhruaina an neih an rawn sawi chu, hemi kum 2-chhunga AMC-in property tax a khawn punna leh GSDP punna a inmil a ngai tih a ni. Para 5.2, Operational guidelines for urban local body grant (2021-26) ah chuan “Financial year 2023-24 atanga tanin property tax khawn chhuah chu State gross State Domestic Product simple average growth rate nen tal a inzul tur a ni tih a ni a. An rawn phut ang hemi kum 2-chhung hian property tax kan khawn chhuak lo va, amaherawhchu, a nih ang angin city finance portal-ah upload a lo ni tawh a. Upload tawh hi kaihhruaina nen a inmil loh avangin an pawm lo. Siamtha a, upload tha leh turin portal an khar tawh bawk. Portal min hawn sak leh turin kan ngen a, an remti lo. Pu Sangmama, IES in MoHUA economic adviser, a batchmate min lo ngen saknaa zarah portal an hawng leh hram a, kan upload tha leh ta a. Upload leh thei tur hian Pi Madawngi, MF&AS, Director Local Fund Audit-in theihtawp a chhuah nghe nghe a ni.

Thil tul angte kan ti zo a, march 25, 2026-ah MoHUA in recommendation office memorandum a tichhuak a, Department of Expenditure/DoE ah theih angin kan um leh nghal a. March 27, 2026 tlai dar 6:00 bawrah 2024-25 ULB grant 1st installment, tied fund Rs. 893.06 lakhs leh untied fund Rs. 595.38 lakhs, a vaiin Rs. 1488.44 lakhs/14.88 crore an rawn release ta a. UD&PA-in State sorkar atangin AMC account-ah an transfer nghal tih lantirna Grant Transfer Certificate/GTC leh 2nd installment release tura ngenna lehkha rang takin an thawn thla nghal bawk.
 
March 28, 2026-Inrinniah MoHUA-in recommendation office memorandum an chhuah leh a, hemi zan dar 10:00 bawrah 2024-25 ULB grant 2nd installment Rs. 893.06 lakhs tied fund leh Rs. 595.38 lakhs untied fund, a vaiin Rs. 1488.44 lakhs/14.88 crore a rawn release leh ta a ni. 

2025-26 ULB grant um chhuak tura hma la zui ngal turin 2024-25 2nd installment Grant Transfer Certificate/GTC UD&PA in AMC sum bawma an transfer zawh ve leh an siam a, MoHUA a thawn leh nghal a ngai a. March 29 chu Pathianni a ni a, March 30-ah kan han bawhzui leh thuai thuai a. UD&PA lam min hrilh danin, 2025-26 a ULB grant hi AMC sorkarin Mizoram state budget-ah an tarlan loh avangin GTC siam mai a theih loh, an ti a. GTC a awm loh chuan an release thei si lo va, CM ka pun a, ani ruahmannain GTC an rawn siam a, Financial year tawp ni March 31, 2026-ah MoHUA in recommendation a siam a, hemi zan dar 10:00 bawrah Rs. 915.96 lakhs, tied fund leh Rs. 610.64 lakhs, untied fund, a vaiin Rs. 1527.6 lakhs/15.27 crore an rawn release a ni.

Zan dar 10:00 a ni tawh a, sorkar chawlh a ni bawk nen, 1st installment UD&PA-in AMC sum bawmah a thun nghal tih lantirna GTC sorkarin siam eng ang mah se, financial year thar, 16th Finance Commission a chuang kai turin darkar 2 chauh a awm tawh a, tih ngaihna a awm tawh loh avangin 2nd installment Rs. 15.27 crore chu a lapse ta a ni.

Hei hi inbeih nana hman ai chuan kan tan hona a zarah Rs. Vaibelchhe 45 zet kan hnuk chhuak thei a, a lawmawm hle, tih zawk tur a ni ang.

3. INCINERATOR/BAWLHHLAWH HAL RALNA KHAWL:
Tuiriala bawlhhlawh sawngbawlna hmun Solid Waste management Centre/SWM-ah khuan nitin Aizawl khawpui bawlhhlawh trip 100 chuang fe paih thin a ni. A hmunhmain a zo lo va, a thawktuten an thliar seng hek lo. Chumi tiziaawm turin MNF AMC sorkar khan bawlhhlawh hal ralna khawl incinerator supply order September 7, 2022 khan a tichhuak a, lehkha tihchhuah atanga thla 3-chhunga supply tura tih a ni bawk. Khawl supply tur hian Aegis Smart Logix India Pvt. Ltd, Hyderabad-te chu thlan an ni. He order lehkhaa a lan danin dual chamber incinerator, 10 ton capacity, semi automatic, Rs. 2,60,78,000/Vaibelchhe 2 leh nuai 60 chuang hret man a ni.

2023 ah pawh hman turin an la hawng/commission lo va, 2024 a ral a, 2025 a ral leh pawhin commission a la ni ta chuang lo. A supply tute hi vawi tam tak phone-in ka bia a, min hrilh danin he khawl hian ni khat/darkar 24 chhungin bawlhhlawh ton 10-a hal ral thei an ti a. ZPM Corporator te a hmunah kan zuk kal a, a thawktute kan han zawh chianin, a supply tute sawi dan nen a inang ta lo va. Ni khatah quintal 5/6-vel a hal ral thei hram a, chu pawh a kar lakah a khawl a sat nasat thin avangin chawlh tir zeuh zeuh a ngai, tiin min lo hrilh a ni. 

Supply order a chhuah atanga kum 3 leh a chanve zet a liam hnuah pawh hman tura hawn/commission a la ni lo hian thil fel tawk lo a awm ngei tih a tilang a ni. Kar hmasa mai khan a supply tute ka be leh a, an tanna ngaiah an la tang a, tuiriala a enkawltute ka be leh a, hman theih lohva a awm mek thu min lo hrilh bawk. Rs. Vaibelchhe 2.6 zet senga an lei, MNF Corporator thenkhat ten Hyderabad a zin a an zuk enfel vek hnua lei a ni naa, a hman tlak mumal dawn lo a nih hmel hle. 

A suppy tute sawi ang a, ni khata bawlhhlawh ton 10-hal ral thei ni tak tak se chuan, tuiriala bawlhhlawh sawngbawl loh, in tiat tiat a awm nghek nghuk/legacy waste khu a kam duak thei tur a ngaih a ni.
 
4. WARD DEVELOPMENT FUND DAWNG KIM LO:
Nikum 2025-26 AMC budget estimates-ah khan Corporator Ward development fund atana dah chu Rs. 1292 lakhs a ni a, chu chu Corporator tinin Rs. 68 lakhs theuha kan dawn tur a ni. Hetah hian Property tax khawn atanga lo let leh, property tax return pawh chhiar tel a ni. 

Kum kan han hmang chhova, Property tax return atangin Rs. Nuai 15 leh Rs. Nuai 3 discretion, avaiin Rs. Nuai 18 kan dawng a, general ward fund Rs. Nuai 10 kan dawng bawk a, tichuan Rs. Nuai 68 atangin Rs. Nuai 28 chiah kan dawng ta a ni. Corporator ward development fund Rs. Nuai 40- min pe kim lovin MNF AMC sorkar kha a liam a ni. 

Hetih rual hian budget estimates-a head hrang hranga hnathawhna tura dah belhkhawm chu Rs. Vaibelchhe 38.85 zet a ni. Hei erawh MNF AMC sorkar thuneitu ten an duhsak zawng leh tul an tihna apianga an hman, opposition corporator ten kan va beisei ve theih lem loh a ni. Corporator ten kan ward a veng hrang hrang mamawh, hmasawnna hnathawh tur thawh sen loh kan nei ve teuh a, chumi atana kan ban phak ve chhun Ward development fund pawh min pek kim theih loh laiin an mi leh sa, an duhsak zawng te vulhna tur sum erawh an pe chhuak reng a, hman zan LPS AMC election focus-a an sawi ang khan, kan ward chhunga hnathawh tur lo chhuak, work order copy kan dawn ve zel avangin, an sum hmanna kan hre ve zel a. Ward 18-ah ringawt hian MNF mi leh sa an duhsak zawng hna 63-zet an pe a, work order atanga an sum hman zat belhkhawm chu Rs. 1,60,00,000 (Vaibelchhe khat leh nuai sawmruk) vel zet a ni.


| EXPLORE MIZORAM |
• Mizoram's Most Trusted Website | Mizoram's Online Encyclopedia 


[📌 Join WhatsApp channel for updates- https://whatsapp.com/channel/0029Vb66gtL8KMqnoM2JIz12 ]

Post a Comment

He post chungchanga i ngaihdan lo sawi ve rawh:

Previous Post Next Post